डॉ. किशोर नैताम फाउंडेशन
आलापल्ली · गडचिरोली · महाराष्ट्रआनंदी बालपण. सन्मानाचं भविष्य. प्रत्येक मुलाचा हक्क.
महाराष्ट्राच्या घनदाट जंगलांच्या गडचिरोली जिल्ह्यातील आलापल्ली या दुर्गम गावात, स्वप्न पाहणाऱ्या प्रत्येक मुलाला शिकता यावं आणि भरारी घेता यावी अशी मुक्त, खुली जागा उभारणारे आम्ही ध्येयवेडे मित्र आहोत. प्रत्येक गाव आपलं भविष्य स्वतः लिहीत असताना त्याच्या सोबतीने चालण्यावर आमचा विश्वास आहे — स्वयंपूर्ण, पर्यावरणस्नेही, शांत आणि जागृत.
आमची गोष्ट
पिढ्यान्‌पिढ्या आपलं जल, जंगल आणि जमीन राखणाऱ्या आदिवासी समुदायांचं सक्षमीकरण — बदलत्या जगात त्यांनी स्वाभिमानी, स्वतंत्र, परिपूर्ण आणि आनंदी आयुष्य जगावं यासाठी. हेच केएनएफचं अढळ ध्येय आहे.
सेवेच्या चार वाटा
-
शिक्षण, खऱ्या अर्थाने
सुरक्षित आणि मुक्त वातावरण, जिथे प्रत्येक मूल शोधतं, विचारतं आणि आवडतं ते शिकतं — मूल केंद्रस्थानी, नियंत्रण त्याच्याच हाती.
-
आरोग्यसेवा, घरापर्यंत
फिरत्या दवाखान्यांद्वारे प्रतिबंधक आणि उपचारात्मक सेवा — दर्जेदार उपचार आणि तज्ज्ञांचा सल्ला थेट दुर्गम घरांपर्यंत.
-
आदिवासी गावांचे हक्क
माडिया, गोंड आणि प्रत्येक आदिवासी समुदायाला त्याचे न्याय्य हक्क, प्रतिष्ठा आणि आदर मिळावा यासाठी.
-
संस्कृती आणि पर्यावरण
पिढ्यान्‌पिढ्या ही जंगलं राखणाऱ्या परंपरांचा सन्मान — जागृत आदिवासी संस्कृती आणि प्रगत शिक्षणाचा संगम.
इथल्या मुलाला पार करावं लागणारं अंतर
38.7%
गडचिरोलीतील लोकसंख्येचा इतका भाग अनुसूचित जमातींचा आहे — मुख्यतः माडिया आणि गोंड समुदाय
68.2%
गडचिरोलीतील स्त्रियांमध्ये रक्तक्षय — महाराष्ट्रातील कोणत्याही जिल्ह्यात सर्वाधिक
56% vs 73%
महाराष्ट्रातील अनुसूचित जमातींची साक्षरता विरुद्ध राज्य सरासरी — १७ अंकांची दरी
स्रोत: भारताची जनगणना २०११ (जिल्हा प्रशासन, गडचिरोली; NHSRC) · राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य पाहणी-५, २०१९–२१
आलापल्लीत आम्ही काय करतो
सुरक्षित आणि मुक्त शिक्षणजागा, जिथे प्रत्येक मूल शोधतं, विचारतं आणि आवडतं ते शिकतं — मूल केंद्रस्थानी, नियंत्रण त्याच्याच हाती.
शिक्षणफिरत्या दवाखान्यांद्वारे प्रतिबंधक आणि उपचारात्मक सेवा — दर्जेदार उपचार आणि तज्ज्ञांचा सल्ला थेट दुर्गम घरांपर्यंत.
आरोग्यसेवामाडिया, गोंड आणि प्रत्येक आदिवासी समुदायाच्या पाठीशी — प्रत्येकाला त्याचे न्याय्य हक्क, प्रतिष्ठा आणि आदर मिळावा यासाठी.
आदिवासी गावांचे हक्क
त्यांच्याच शब्दांत
“आम्ही होमस्कूलिंगचा मार्ग निवडला, आणि दोन्ही वाटांमधला फरक स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिला. त्या अनुभवाने खात्री पटली: आमच्या समाजातील मुलांना शिकण्यासाठी एक पर्यायी जागा हवी आहे.”
डॉ. किशोर नैताम १९७६ – २०२३
दोन दशकं गडचिरोलीच्या गावांची डॉक्टर म्हणून सेवा करणाऱ्या डॉ. किशोर नैताम यांचं कार्य फाउंडेशन पुढे नेत आहे.
त्यांचं जीवनतो अजूनही देतो...सम्यक दृष्टि
— संतोष चिकाटे
तो मित्र...
ज्याच्या डोळ्यांत प्रकाश नव्हता,
तर दृष्टी होती.
ज्याच्या हसण्यात आनंद नव्हता,
तर स्वीकृती होती.
आणि ज्याच्या अंतरंगात मौन नव्हतं,
तर शब्दांच्या पलीकडचं समजणं होतं.
